U subotu, 10. oktobra 2026. godine, u amfiteatru poslovnog centra UNITIC u Sarajevu održan je urbanistički simpozij „Perspektive grada – Savremeni pristupi urbanizmu: međunarodna iskustva i lokalne mogućnosti“, u organizaciji Arhitektonske fondacije Diaspona, u saradnji s Arhitektonskim fakultetom Univerziteta u Sarajevu. Simpozij je realiziran u okviru međunarodne arhitektonske izložbe „Diaspona – sarajevska škola arhitekture u svijetu“, okupljajući arhitekte i urbaniste s međunarodnim profesionalnim iskustvom, predstavnike akademske zajednice i domaće stručnjake.
Cilj simpozija bio je stvoriti ambijent za dijalog između izlagača, učesnika izložbe o njihovim iskustvima djelovanja u različitim socio-prostornim kontekstima i iskustvima domaćih stručnjaka u kontekstu današnjeg Sarajeva. Predavanja i panel diskusije razmatrale su različite perspektive reguliranja, planiranja i uređivanja gradova, prateći sve nivoe i učesnike u procesu.
Program je bio organiziran u dva panela, a ponudio je perspektive koje preispituju uspostavljene pretpostavke o tome kako gradove treba planirati, analizirajući ulogu regulacijskih tijela, zakonskih okvira, ulogu akademija, prakse. Također sagledani su različiti instrumenti uspostavljanja veze između javnih interesa i aktera koji su odgovorni da ih zaštite i ostvare, analizirajući klimatske i okolišne uticaje, ulogu i obaveze investitora, te pitanje socijalne stanogradnje.
U prvom panelu Biljana Savić iz Londona govorila je o regulaciji prostornog planiranja i kvalitetu izgradnje u funkciji kolektivne dobrobiti, dok je Vladimir Krstić iz Kansas Cityja predstavio američka iskustva participativnog urbanizma, naglašavajući značaj kolektivne svijesti i uključivanja građana u oblikovanje urbanog prostora. Duško Bogunović iz Aucklanda izložio je pristup urbanističkom razvoju zasnovan na prirodnim karakteristikama prostora, na primjeru linearnog grada-regije Aucklanda. U diskusiji nakon prvog bloka panela su, pored govornika, učestvovali i profesor Nihad Čengić te urbanistica Lejla Hajro, direktorica Direkcije za izgradnju kampusa UNSA zajedno s moderatorima i organizatorima simpozija Ibricom Jašarevićem i Katarinom Bošnjak Karadža s Katedre za urbanizam i prostorno planiranje Arhitektonskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu
U drugom panelu Brankica Pećanac iz Pescare predstavila je italijanska iskustva planiranja u uslovima klimatskih i energetskih izazova, Rada Marković iz Stockholma govorila je o odgovornostima i obavezama investitora u procesima planiranja i izgradnje, dok je Semir Zubčević iz Beča razmatrao iskustva urbane politike na primjeru Beča i Sarajeva. U pratećoj diskusiji učestvovale su profesorica Jasenka Čakarić s Arhitektonskog fakulteta UNSA, Nataša Pelja Tabori s Internacionalnog Burch univerziteta, Barbara-Aneta Čičković, predstavnica Općine Novi Grad Sarajevo i prethodno navedeni moderatori.
Predstavljena međunarodna iskustva ukazuju na zajedničku komponentu uspješnih planerskih modela, a to je čvrst stav i namjera gradova i država da uspostave sredstva zaštite svojih građanki i građana, a posredstvom prostora kojeg svi koristimo. Prostor kao resurs se mora štititi prvenstveno strukovnom kohezijom i zakonima koji na prvo mjesto stavljaju dobrobit ljudi.
Organizatori simpozija su viši asistent Ibrica Jašarević i docentica Katarina Bošnjak Karadža s Katedre za urbanizam i prostorno planiranje Arhitektonskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, u saradnji s arhitektom Hasanom Ćemalovićem, osnivačem Arhitektonske fondacije Diaspona.
Program je vodio Irfan Salihagić, a u održavanju simpozija pomogle su studentice i studenti Arhitektonskog fakulteta: Elda Bratanović, Belma Maglić, Šaira Delić, Dženeta Dejkić, Adem Musić, Ernad Dindić, Zejnil Mehić, Armina Hasić i Amra Halilović.
U nastavku pogledajte dio atmosfere koju su zabilježile fotografkinje: Zejneb Musić, Šaira Delić i Dženeta Dejkić.
